บนความหลากหลายทางเชื้อชาติในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กลับมีความคล้ายคลึงที่น่าสนใจในมิติต่างๆ ทั้งด้านภาษา ขนบธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรม ความเหมือนความแตกต่างที่ปรากฏนั้นเกิดขึ้นจากการเลื่อนไหลทางวัฒนธรรมผ่านเขตแดนต่างๆ ที่เชื่อมต่อกันกลายเป็น “พหุวัฒนธรรม” ดังเช่นล้านนาใช้วิธีนับเดือนแบบจันทรคติแบบจีน คือ การนับเดือนโดยอาศัยการโคจรของดวงจันทร์เป็นหลัก ชาวล้านนาจะเรียกเดือนแรกของปีปกติมาสว่า “เดือนเกี๋ยง” (ประมาณเดือนตุลาคม) เดือนที่สองเรียกว่า “เดือนยี่”(ประมาณเดือนพฤศจิกายน) และนับเดือนสาม เดือนสี่เรื่อยไปตามลำดับ
โดย “ปีเปิ้ง” ของล้านนา หรือ ปีเกิดสิบสองนักษัตรมงคล ใช้รูปสัตว์ 12 นักษัตรแทนในรอบ 12 ปี ซึ่งความเชื่อเรื่องนักษัตรนี้ ทั้งไทยและล้านนา ได้รับมาจากระบบปฏิทินจีนโบราณ แต่ล้านนาเปลี่ยนปีใค้ (ปีกุน) จากเดิมนักษัตรหมู มาเป็นช้างแทน ซึ่งการนับปีเปิ้ง จะเริ่มจากปีใจ้นักษัตรหนู แล้วสิ้นสุดที่ปีใค้นักษัตรช้าง ดังนี้
● ปีชวด (หนู) ล้านนาเรียก “ปีใจ้”
●
ปีฉลู (วัว) ล้านนาเรียก “ปีเปล้า”
● ปีขาล (เสือ) ล้านนาเรียก “ปียี” ● ปีเถาะ (กระต่าย) ล้านนาเรียก “ปีเหม้า”
● ปีมะโรง (งูใหญ่) ล้านนาเรียก “ปีสี” ● ปีมะเส็ง (งูเล็ก) ล้านนาเรียก “ปีใส้”
● ปีมะเมีย (ม้า) ล้านนาเรียก “ปีสะง้า” ● ปีมะแม (แพะ) ล้านนาเรียก “ปีเม็ด” ● ปีวอก (ลิง) ล้านนาเรียก “ปีสัน”
● ปีระกา (ไก่) ล้านนาเรียก “ปีเร้า”
● ปีกุน,กุญ (ช้าง) ล้านนาเรียก “ปีใค้”
ความเชื่อเรื่อง “ปีเปิ้ง” เหล่านี้ ทำให้ชาวล้านนามีความผูกพันกับ พระธาตุประจำปีนักษัตรของตน หรือที่ชาวล้านนาเรียกว่า “พระธาตุปี๋เปิ้ง” และหาโอกาสไปไหว้ “องค์พระธาตุประจำปีนักษัตร” สักครั้งหนึ่งในชีวิตเพื่อความเป็นสิริมงคล และนำมาซึ่งความสงบและความเจริญรุ่งเรืองแก่ชีวิตในทุกๆ การดำเนินชีวิตและสิริสวัสดิ์ เป็นการส่งต่อพลังนี้ไปยังผู้อื่นอย่างอบอุ่น เมื่อเราทำให้ตัวเองมีความสุขและเต็มไปด้วยความดี ความสิริมงคลก็จะตามมา การส่งความปรารถนาดีให้กับคนรอบข้างทำให้ทั้งเราและผู้อื่นมีชีวิตที่สดใสเต็มไปด้วยโอกาสใหม่ ๆ ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต
ภาพประกอบและข้อมูล : ศูนย์มรดกเมืองเทศบาลนครเชียงใหม่ - ChiangMai City Heritage Centre